تاثیر ماساژ بر سیستم عصبی و کاهش استرس

مقدمه

در زندگی مدرن، سیستم عصبی انسان دائماً تحت فشار محرک‌های استرس‌زا قرار دارد. فشارهای کاری، کم‌خوابی، استفاده مداوم از تلفن همراه و فعالیت بیش از حد سیستم عصبی سمپاتیک باعث می‌شود بدن در حالت تنش مزمن قرار بگیرد.
ماساژ درمانی یکی از روش‌های مؤثر برای تنظیم سیستم عصبی خودکار (Autonomic Nervous System) و کاهش استرس است. تحقیقات علمی نشان می‌دهد ماساژ می‌تواند فعالیت سیستم عصبی پاراسمپاتیک را افزایش دهد و در نتیجه بدن را به حالت آرامش و ریکاوری بازگرداند.

سیستم عصبی خودکار چگونه کار می‌کند؟

سیستم عصبی خودکار از دو بخش اصلی تشکیل شده است:
سیستم سمپاتیکمسئول پاسخ جنگ یا گریز (Fight or Flight) است و باعث می‌شود:
ضربان قلب افزایش پیدا کند، فشار خون بالا برود، عضلات در حالت انقباض قرار بگیرند و هورمون کورتیزول ترشح شود که فعالیت بیش از حد این سیستم یکی از دلایل مهم استرس مزمن و دردهای عضلانی است.
سیستم پاراسمپاتیکدر مقابل، سیستم پاراسمپاتیک مسئول استراحت و ترمیم (Rest and Digest) است و باعث می‌شود:
ضربان قلب کاهش یابد، عضلات شل شوند و هورمون‌های آرامش‌بخش ترشح شوند. ماساژ یکی از قوی‌ترین محرک‌ها برای فعال‌سازی این سیستم است.

ماساژ چگونه سیستم عصبی را تحت تاثیر قرار می‌دهد؟

۱. تحریک عصب واگ (Vagus Nerve)عصب واگ یکی از مهم‌ترین اعصاب پاراسمپاتیک بدن است. تحریک مکانیکی پوست و عضلات در حین ماساژ می‌تواند این عصب را فعال کند و باعث:
کاهش ضربان قلبکاهش اضطرابافزایش آرامششود.
۲. کاهش هورمون استرس (کورتیزول)تحقیقات نشان داده‌اند ماساژ می‌تواند سطح کورتیزول را به طور قابل توجهی کاهش دهد.
کورتیزول بالا با مشکلاتی مانند:
بی‌خوابیاضطرابدرد عضلانیضعف سیستم ایمنیارتباط دارد.
۳. افزایش سروتونین و دوپامینماساژ باعث افزایش ترشح نوروترنسمیترهای مرتبط با احساس خوب می‌شود، از جمله:
سروتونیندوپامیناین مواد شیمیایی مغز نقش مهمی در خلق‌وخو، آرامش و خواب دارند.
۴. کاهش تنش عضلانیوقتی بدن در حالت استرس قرار دارد، عضلات به طور مداوم منقبض می‌شوند. این وضعیت به مرور باعث ایجاد:
درد گردندرد شانهسردردهای تنشیمی‌شود.
ماساژ با افزایش جریان خون و کاهش فعالیت سیستم سمپاتیک باعث ریلکس شدن عضلات می‌شود.
نتایج تحقیقات علمیمطالعات متعدد نشان داده‌اند ماساژ می‌تواند:
سطح کورتیزول را تا ۳۰٪ کاهش دهدسروتونین را افزایش دهدفعالیت سیستم پاراسمپاتیک را تقویت کندبه همین دلیل بسیاری از پزشکان از ماساژ به عنوان روش مکمل برای مدیریت استرس و اضطراب استفاده می‌کنند.

منابع علمی:

Field T. (2014). Massage therapy research review. Complementary Therapies in Clinical Practice.
Diego M, Field T. (2009). Moderate pressure massage elicits a parasympathetic nervous system response. International Journal of Neuroscience.
Moyer CA et al. (2004). A meta-analysis of massage therapy research. Psychological Bulletin.